تانک پنتر

از ویکی نازی سنتر
پرش به: ناوبری، جستجو
تانک پنتر

پنتر یک تانک کلاس متوسط آلمان نازی بود، که به منظور مقابله با تانک های سنگین و متوسط متفقین به خصوص KV1(کلیمنت وروشیلوف) وT34 طراحی و ساخته شد. این تانک در 1943 عملیاتی شد.

در سال های ابتدایی جنگ، آلمان پیروزی های چشم گیر و نمایانی بدست آورد، طوری که چشم جهانیان مبهوت قدرت رایش سوم و پیشوای با کفایتش آدولف هیتلر ماند. اتریش، چکسلواکی، لهستان، دانمارک، نروژ، هلند، لوگزامبورگ،بلژیک، فرانسه، شمال آفریقا و چندین کشور دیگر،یکی پس از دیگری با قدرت برتر آلمان نازی فتح شدند. انگلستان از قاره اروپا بیرون رانده شد و شکست های پی در پی از آلمان، قدرتش را تضعیف کرد. ولی آلمان در نبرد ها مشکلی داشت. بخش زرهی ارتش آلمان که بیشتر شامل تانک های پانزر3 و 4 میشد. توانایی ایستادگی در برابر تانک های ماتیلدای انگلیسی و S35 و B1 BIS فرانسوی را نداشت. با این وجود، ابتکار مارشال های آلمانی و پشتیبانی سنگین لوفت وافه کار ساز بود. اما در سال 1941 که جنگ بین آلمان و شوروی در گرفت. تانک های آلمانی نتوانستند در برابر رقبایشان یعنی: KV1, T34 نتایج خوبی بدست آورند. یکی از عوامل برتری تانک های شوروی داشتن زره شیب دار و قدرت آتش بالا نسبت به پانزر ها بود . به همین دلیل مهندسان آلمانی در سال 1942 تلاششان را برای ساخت تانک هایی با قدرت آتش بالا و زره مستحکم افزایش دادند،در واقع این تلاش ها در ادامه تحقیقات و مطالعات برای ساخت تانک های پر قدرت بود که از سال1937 آغاز شده بود و با آغاز جنگ در زمینه تانک های کلاس متوسط متوقف شده بود. حاصل این تلاش ها ساخت تانک های تایگر در سال 1942 و همچنین پنتر در سال1943 بود.


محتویات

تولید:

خط تولید تانک پنتر

حکومت رایش، طراحی این تانک را به سه کار خانه MAN,Daimler-Benz, Maschinenfabrik سپرد. پس مدتی هر سه کارخانه مدل هایی را ارائه دادند. نمونه ارائه شده توسط کار خانهMAN به دلیل سیستم تعلیق عالی که داشت، توانایی تحرک و فوردینگ(عبارت است از توانایی یک تانک یا خودرو برای حرکت در زمین های گلی یا آب) خوبی را ارائه می کرد. این نمونه از دو نمونه دیگر مقداری پهن تر بود. همچنین در این مدل گلوله گذاری آسان تر شده بود که باعث افزایش نواخت گلوله می شد. به همین دلایل بود که تولید تانک پنتر به شرکتMANواگذار شد.کارخانه کروپ(یک کارخانه اسلحه سازی در آلمان) نیز مامور ساخت توپ 75میلی متری آن شد.طبق درخواست ارائه شده میبایست کمپانی MAN در هر ماه 250 تانک را تحویل دهد. ولی پس از چندی ورماخت اعلام نمود که به 600 تانک در ماه احتیاج دارد. اما این کارخانه توانایی لازم را برای ساخت تعداد درخواستی نداشت. این بود که چند کمپانی دیگر از جمله دایملر بنز و Maschinenfabrik نیز به خواست دولت طبق مدل ارائه شده توسط شرکت MANشروع به ساخت این تانک نمودند. تولید این تانک اولویت کار این کارخانه ها شد.ولی تولید این تانک مصادف بود با روز های بمباران سنگین متفقین، به همین دلیل تولید 600 تانک پنتر در هر ماه هیچ گاه عملی نشد. تا پایان سال 1943 در هر ماه تنها نزدیک به 150 تانک ساخته میشد که این رقم در سال1944 به طور متوسط به315 تانک در هر ماه رسید این رقم در ماه جولای به 380 دستگاه در ماه رسید.(در سال1944 ، 3777 تانک پنتر ساخته و تحویل داده شد ) در پایان ماه مارس 1945، 6700 دستگاه تانک پنتر ساخته شده بود. تولیدات پنتر در سال 1944 به شرح زیر است: 35% کارخانه MAN 31% کارخانه دایملر بنز 31% کارخانه Maschinenfabrik 3% دیگر کارخانه ها



مدل ها

تانک پنتر2
تانک پنتر سریF


تانک پنتر در چند مدل ساخته شد که در هر مدل عیب و نقص های مدل قبلی رفع می شد.تانک پنتر 2 نیز ساخته شد ولی توضیح در مورد تانک پنتر2 از حوصله این مقاله خارج است. بنابراین توضیح مفصلی در مورد تانک پنتر2 داد نمی شود و به چند نکته درباره آن اکتفا میکنیم. در جدول زیر مدل های این تانک همراه با تعداد ساخته شده ذکر شده است. تعداد مدل 2 مدل اولیه 842 سری D 2192 سریA 2953 سریG 717 سایر مدل ها


نکاتی در باره پنترII • سلاح اصلی تانک به یک توپ 88 میلی مدلkwk43 L/71 ارتقاء یافت. • موتور آن به Maybach HL234 ارتقاء یافت . • قدرت آن به 900 اسب بخار افزایش یافت. • در ژوئن 1943 تولید پنتر2 متوقف شد. یکی از دلایل این کارقیمت زیاد آن بود .

پس از توقف پروژه ساخت پنتر2، مهندسین آلمانی برای ارتقاء تانک پنتر تلاش کردند. نتیجه این تلاش ها ساخت تانک پنتر سریF بود. اولین نمونه آن در یک آوریل 1945 رونمایی شد. ولی در پایان ماه آوریل آلمان شکست خورد. و این پروژه نیز خود به خود منحل شد. قرار بر این بود که از یک توپ 120 میلی متری در پنترF استفاده شود. زره مورد استفاده در این تانک تا حدی نسبت به مدل های پیشین افزایش یافت.


زره:

تانک پنتر را میتوان نخستین تانک در بین تانک های در خدمت آلمان نازی دانست که دارای زرهی با شیب زیاد است. زره پنتر دارای شیب 55 درجه بود. این زره در جلو تانک(بیشترین حد) بهmm 120 میرسید. مهندسان آلمانی با مطالعه تلفات تانک های پنزر3و4 دریافته بودن که این تانک ها اغلب از طرفین مورد اصابت قرار گرفته و نابود شده اند به همین دلیل قطر زره را در اطراف و پشت تانک به 45 میلی متر رساندند. در مدل اولیه موتور تانک هیچ حفاظی نداشت، ولی درمدل های بعد، موتور تانک را با زرهیmm 16 پوشاندند. ولی نازک بودن زره در ناحیه موتور، این ناحیه را به هدف خوبی بدل میکرد. در مدلG ، موتور به یک زرهmm 25 مجهز شد.:


توپ 75mm تانک پنتر

سلاح ها

توپ مورد استفاده پنتر یک توپ 75 میلی مدلkwk42L/70 ساخت کارخانه کروپ بود که یکی از مخوف ترین توپ های مورد استفاده در جنگ جهانی دوم محسوب می شد. این توپ قادر به شلیک سه نوع مختلف مهمات بود که به شرح زیر است: 1-گلولهAPCBC. این گلوله ضد زره است و در مقابل زره پوش های دشمن به کار میرفت. 2- گلوله خمپاره ای- این گلوله برای پرتاب به مسافت دور مورد استفاده قرار میگرفت و اغلب بر ضد پیاده نظام دشمن مورد استفاده قرار میگرفت. 3- گلوله APCR: این گلوله در واقع همه کاره محسوب می شد. هم بر ضد استحکامات و زره پوش ها و همچنین بر ضد پیاده نظام مورد استفاده قرار میگرفت. تانک پنتر از دو مسلسلmm 92/7 MG34 ,استفاده میکرد. یک مسلسل در بدنه نصب می شد و دیگری در برجک. مسلسل این تانک مستقل از توپ اصلی عمل می نمود. گاهی نیز یک مسلسل دیگر بر روی برجک قرار میدادند که برای استفاده از آن میبایست تا نیمه از برجک خارج شد. در سال 1944 مسلسل های MG34 با مسلسل پیشرفته تر MG42(با اندکی تغییر) تعویض شد.



جبهه ها

نخستین گردانی که در تاریخ 9 ژانویه به پنتر تحهیز شد، گردان51Panzer Abteilung (گردان 51 تانک)بود. سپس در تاریخ6 فوریه گردان52Panzer Abteilung نیز به تانک پنتر مجهز شد. در این دو گردان اشکالاتی در پنتر یافت شد که در تست های انجام شده در کارخانه مشخص نشده بود. از جمله آنها گرم کردن بیش از اندازه موتور بود، که در برخی مواقع موجب خاموش شدن تانک می شد. دلیل خاموشی، ذوب شدن پوشش موتور و همچنین ذوب شدن لوله های بنزین رسان اعلام شد.کارخانه های سازنده پنتر برای صرفه جویی از آهن یا فولاد برای موتور استفاده نکردند و در عوض آلیاژی با مقاومت کمتر را استفاده کردند. در چند مورد ذوب شدن لوله های بنزین رسان موجب نشت بنزین و در نهایت آتش سوزی و نابودی چند تانک شد. همچنین بنزین از کاربراتور تانک نیز نشت میکرد. عیب دیگر، نشت روغن بود. همه ی این معایب در سری های جدید رفع شدند.


جبهه شرق

اصلی ترین دشمنان تانک پنتر در جبهه شرق عبارت بودند از: تانک های 85/34T- IS2 و IS3 و توپ های ضد تانک. از مهم ترین نبرد های پنتر در جبهه شرق میتوان به نبرد کورسک اشاره کرد. در نبرد کورسک که در 4ژوئیه1943 به وقوع پیوست آلمان بسیاری از تانک های جدید و پیشرفته اش از جمله تایگر و پنتر را وارد میدان کرد. شاید همین مسئله بود که شوروی را بر آن داشت که تانک هایش را پیشرفته تر کند. آلمان در نبرد کورسک 184 تانک پنتر عملیاتی داشت ولی تعدادی پنتر نیز در آن نبرد بود که به دلیل اشکال در موتورشان غیر عملیاتی بودند. طی دو روز 144 تانک پنتر نابود شد و تنها 40 تانک سالم یا با خسارت اندک باقی ماند. قصد ندارم که در اینجا به شرح تفصیلی نبرد کورسک بپردازم ولی یکی از دلایل اصلی شکست آلمان در این نبرد نداشتن تانک های پیشرفته به اندازه کافی بود. همان طور که گفته شد آلمان تعداد 184 تانک پنتر و تعداد کمتری تایگر در نبرد کورسک داشت. که از مجموع 3000 تانک آلمانی شرکت کننده در نبرد درصد کمی به این تانک های پیشرفته اختصاص داشت. شاید اگر تعداد تانک های پیشرفته آلمان در نبرد کورسک بیشتر بود شکست نمیخورد یا شدت شکستش این اندازه نبود.باید در اینجا متذکر شد که در نبرد کورسک تانک های پنتر و تایگر مشکلی در رویارویی با تانک های شوروی نداشتند، ولی توپ های ضد تانک و مین های ضد تانک شوروی باعث نابودی این تانک ها میشدند. در هنگام عقب نشینی نیز توپ ها هویتزر شوروی مانع از عقب نشینی تاکتیکی آلمان شدند که تلفات آلمان را بیش از اندازه بالا برد. مورخان و تحلیلگران نظامی نوشته اند: نبرد کورسک را توپ های شوروی بردند. تلفات وارده بر آلمان به اندازه ای بود به که ارتش آلمان برای همیشه توان تهاجمی خود را در جبهه شرق از دست داد.

تانک پنتر در نبرد کورسک



جبهه غرب

نبرد نرماندی:

از مهم ترین نبرد های پنتر در جبهه غرب میتوان به نبرد نرماندی و آردن اشاره کرد. در نبرد نرماندی دو هنگ تانک مجهز به پنتر در غرب منطقه نرماندی مستقر بود که به نیرو های آمریکایی و انگلیسی حمله برده و تلفات فراوانی به آنها وارد ساختند. در این نبرد تعداد 156 تانک پنتر عملیاتی در اختیار آلمان قرار داشت. از ژوئن تا اوت 1944 هفت گردان تانک مجهز به پنتر به فرانسه فرستاده شدند. که در میان آنها 432 تانک پنتر وجود داشت.در این نبرد هیچ یک از تانک های متفقین مانند: شرمن،کرامول، استوارت و... تاب مقاومت در برابر پنتر ها را نداشتند. با وجود این که نرماندی به تصرف نیرو های متفقین درآمد ولی بسیاری از تانک های متفقین توسط پنتر ها و تایگر ها شکار شدند. تنها رقیب پنتر در این نبرد ها(پیش از رسیدن M26پرشینگ)، ضد تانک M10 آمریکایی بود که اگر به دست پنتر ها نابود نمی شدند خطری بزرگ برای پنتر محسوب می شدند. پس از از دست رفتن نرماندی تعدادی گردان تانک برای جلوگیری از پیشروی متفقین وارد فرانسه شدند که به نوین ترین تانک ها از جمله پنتر مجهز بودند. این گردان ها توانستند تلفات سنگینی به متفقین وارد نمایند. از جمله این تلفات میتوان به نابودی تقریبی لشکر چهارم زرهی آمریکا از ارتش سوم که تحت فرماندهی ژنرال پاتن بود و مجهز به تانک شرمن بود اشاره کرد. ولی با این وجود لشکر های دارای تانک پنتر از یک درهم ریختگی رنج می بردند. این در هم ریختگی ناشی از آن بود که تانک پنتر، تانک نسبتا جدیدی بود و خدمه اش ، آن طور که باید آموزش ندیده بودند و استراتژی خوبی در برابر دشمن نداشتند.

تانک پنتر در نبرد نرماندی
تانک پنتر در نبرد آردن

در این نبرد هیچ یک از تانک های متفقین مانند: شرمن،کرامول، استوارت و... تاب مقاومت در برابر پنتر ها را نداشتند. با وجود این که نرماندی به تصرف نیرو های متفقین درآمد ولی بسیاری از تانک های متفقین توسط پنتر ها و تایگر ها شکار شدند. تنها رقیب پنتر در این نبرد ها(پیش از رسیدن M26پرشینگ)، ضد تانک M10 آمریکایی بود که اگر به دست پنتر ها نابود نمی شدند خطری بزرگ برای پنتر محسوب می شدند. پس از از دست رفتن نرماندی تعدادی گردان تانک برای جلوگیری از پیشروی متفقین وارد فرانسه شدند که به نوین ترین تانک ها از جمله پنتر مجهز بودند. این گردان ها توانستند تلفات سنگینی به متفقین وارد نمایند. از جمله این تلفات میتوان به نابودی تقریبی لشکر چهارم زرهی آمریکا از ارتش سوم که تحت فرماندهی ژنرال پاتن بود و مجهز به تانک شرمن بود اشاره کرد. ولی با این وجود لشکر های دارای تانک پنتر از یک درهم ریختگی رنج می بردند. این در هم ریختگی ناشی از آن بود که تانک پنتر، تانک نسبتا جدیدی بود و خدمه اش ، آن طور که باید آموزش ندیده بودند و استراتژی خوبی در برابر دشمن نداشتند.


نبرد بلژیک

در 16دسامبر 1944 آلمان آخرین حمله عظیم خود علیه متفقین غربی را آغاز کرد. هدف از این حمله عقب راندن متفقین تا سواحل نرماندی بود که در صورت پیروزی، آلمان امید به صلح با متفقین غربی را داشت. تا تاریخ 15 دسامبر،آلمان تعداد 471 عدد تانک پنتر را برای این عملیات اختصاص داد که از میان آنها، 336 تانک یعنی 71 درصد آنها عملیاتی بودند. در روز عملیات این تعداد به 400 تانک پنتر عملیاتی افزایش یافت. در حمله به شهر آردن ، بدلیل وجود محیط شهری و نبود فضای کافی برای مانور، تانک های آلمان نتوانستند به خوبی عمل نمایند. یکی دیگر از مشکلات آلمان در آن نبرد کمبود سوخت بود. آلمان پیش بینی کرده بود که با تصرف مخازن سوخت متفقین میتواند برای تانک ها و دیگر خودرو ها سوخت تامین کرد، ولی متفقین زمانی که از این موضوع آگاه شدند، به منفجر کردن مخازن سوخت خود دست زدند. در سمت چپ جبهه آردن تنها 83 تانک از مجموع 283 تانک اختصاص داده شده به آن سمت جبهه سالم مانده بودند. اکثر تانک ها برای جلوگیری از بدست آوردنشان توسط متفقین، به وسیله نیرو های آلمانی منفجر میشدند. با وجود شکست آلمان در این نبرد، ولی کار پنتر ها خوب بود. برد زیاد پنتر باعث می شد که بتواند قبل از این که در تیرس تانک های دشمن قرار بگیرد آنها را نابود کند. همچنین استتار خوب پنتر، این تانک را از دید تانک های دشمن مخفی می ساخت.پس از پایان نبرد بلژیک، در فوریه1945 هشت لشکر پانزر با 271 تانک پنتر به جبهه شرق منتقل شدند و فقط پنج گردان مجهز به پنتر در جبهه غرب باقی ماندند.

تلفات:

تانک پنتر نابود شده در نبرد کورسک
تانک پنتر نابود شده در نبرد آردن
تانک پنتر غنیمت گرفته شده توسط ارتش بریتانیا

در پایان سال 1944 طبق گزارشات رسیده 692 تانک نابود شده یا به غنیمت متفقین درآمد. تا پایان جنگ 2304 تانک از دست رفت که نزدیک به نیمی از آنها در میدان نبرد نابود شده بودند و مابقی به دلایلی همچون نداشتن سوخت توسط نیرو های خودی منهدم شده بودند. تانک های باقی مانده نیز به عنوان غنیمت توسط کشور های متفق استفاده شدند یا نابود شدند. مشکلات تولید: درتولید و استفاده از تانک پنتر چند مشکل وجود داشت. نخستین آنها بمباران شدید کارخانه هایی بود که در تولید این تانک نقش داشتند. در شب 27 و 28 آوریل 1944 کارخانه مایباخ( یک کارخانه ی ساخت خودرو در آلمان، این کارخانه وظیفه ساخت موتور، برای تانک پنتر و چند تانک دیگر را در جنگ جهانی دوم بر عهده داشت) به شدت بمباران شد. به همین دلیل تولید موتور برای تانک تا مدتی به تعویق افتاد. همچنین کارخانه های Maschinenfabrik و MAN و دایملر بنز، نیز چند بار بمباران شدند که باعث می شد تولید این تانک با مشکلات جدی روبرو شود. مشکل دیگر این تانک، قدرتمند تر شدن رقبایش بود، پنتر به راحتی از پس1 KV و T34(مدل های اولیه) و شرمن بر می آمد. ولی نمی توانست به راحتی با تانک ها نوین متفقین مانند M26پرشینگ آمریکایی یا تانک های سری IS شوروی رقابت کند. ضد تانک M10 آمریکایی نیز دشمنی دیگر برای پنتر به حساب می آمد. در یک کلام میتوان گفت که متفقین نیز بیکار ننشسته بودند و تکنولوژی خود را به روز تر می کردند.

مشخصات کلی:

نام کامل: پنزر کامف واگن5 معروف به پنتر(به معنای "پلنگ" در آلمانی)

کلاس: متوسط

کشور سازنده: آلمان نازی کارخانه سازنده: کمپانی Maschinenfabrik Augsburg-Nüurnberg به اختصار:MAN سال های خدمت:1945-1943

کشور های به کار گیرنده: آلمان نازی، مجارستان(پس از جنگ)،رومانی(پس از جنگ)شوروی(به عنوان غنیمت)،فرانسه(به عنوان غنیمت)


وزن: 44/8 تن در مدل اولیه، 44/1 تن مدل کوتاه، 44/9 تن در مدل کشیده

طول:6/8 متر بدنه و 8/6 متر با توپ

عرض: 3/42 متر

ارتفاع:3/99 متر

قطر زره: کمترین :5mm بیشترین:120mm

سلاح ها: یک توپ 75 میلی مدلkwk42L/70

دو مسلسل MG34 7/92mm میلی متری(این مسلسل ها در سال 1944 به MG42 ارتقاع یافتند)

موتور: یک موتور بنزینی ساخت شرکت مایباخ با قدرت 690 اسب بخار

محدوده عملیاتی: 250 کیلومتر

سرعت: 55 کیلومتر در مدل اولیه و 46 کیلومتر در مدل های بعد

خدمه: 5 نفر شامل: فرمانده،راننده،توپ چی،مسلسل چی و بیسیم چی

تعداد ساخته شده: حدود 6700 دستگاه

هزینه ساخت: برای هر دستگاه، بدون تسلیحات وتجهیزات رادیویی، 117100 رایشس مارک


پیوند به بیرون

نازی سنتر